Bazalı Yatak Odası Takımı Nedir

Aynı gardırobu, aynı şifonyeri ve aynı komodinleri taşıyan iki yatak odası takımı arasındaki asıl fark çoğu zaman yatağın altındadır. Bazalı takımda yatak, kapağı kalkan kapalı bir sandığın üzerine oturur. Karyolalı takımda yatak, ayaklı bir çerçevenin içindeki tabana yerleşir ve altı boş kalır. Bu tek yapısal fark 160x200 ölçüsünde yaklaşık dörtte üç metreküplük kapalı bir depolama hacmi kazandırır ya da aynı alanı tamamen boş bırakır.

Seçim bu nedenle yalnızca görsel bir tercih değildir. Odanın metrekaresi, evde başka saklama alanı bulunup bulunmaması, yatağın alttan havalanma ihtiyacı ve yatak ölçüsünün çerçeve iç ölçüsüyle nasıl eşleştiği kararı doğrudan belirler.

Bazalı takım ile karyolalı takım arasındaki yapısal fark

Bazalı yatak odası takımları genellikle gardırop, şifonyer, ayna, iki komodin, baza ve başlıktan oluşur. Baza dört tarafı kapalı bir kutudur. Sandıklı modellerde kapak amortisör yardımıyla yukarı kalkar ve iç hacim depolama için kullanılır. Sandıksız yani düz bazalarda kapak açılmaz, gövde yalnızca yatağı taşıyan sert bir zemin görevi görür. Bu iki ürün dışarıdan neredeyse aynı göründüğü için sipariş sırasında karıştırılır.

Karyolalı takımda bazanın yerini ahşap veya panel malzemeden üretilmiş bir çerçeve alır. Yatak çerçevenin iç ölçüsüne oturur ve altındaki lata ya da tabla ile desteklenir. Ayaklar gövdeyi zeminden yükselttiği için yatağın altı açık kalır.

Aramalarda sık kullanılan bazalı karyola ifadesi bu noktada iki ayrı ürünü işaret edebilir. Birincisi bazanın başlıkla birlikte oluşturduğu klasik kurulumdur. İkincisi ise tabanı sandıklı üretilmiş ahşap karyoladır. Sandıklı karyolada kapak yine kalkar fakat çerçeve yüksekliği sınırlı olduğu için depolama derinliği bazadakinin altında kalır. Ürün açıklamasında sandık derinliğinin yazılı olup olmadığına bakmak bu iki yapıyı ayırmanın en hızlı yoludur.

Sandıklı baza ne kadar depolama alanı kazandırır

Cevap ölçüyle birlikte değişir ve kabaca hesaplanabilir. Sandık derinliği çoğu modelde 25 ile 30 cm arasındadır. Çerçeve kalınlığı her kenardan yaklaşık 5 cm yer kapladığında 160x200 bir bazanın iç ölçüsü 150x190 seviyesine iner. 27 cm ortalama derinlikle bu hacim yaklaşık 0,75 metreküp eder.

Karşılaştırma bu sayıyı anlamlı hale getirir. 100 cm genişliğinde, 55 cm derinliğinde ve 200 cm yüksekliğindeki iki kapaklı bir gardırobun brüt iç hacmi yaklaşık 1,1 metreküptür. Yani çift kişilik tek bir sandıklı baza, iki kapaklı bir gardırobun iç hacminin kabaca dörtte üçü kadar ek alan sunar. Bu alan mevsimlik yorgan, yedek nevresim, battaniye, valiz ve seyrek kullanılan tekstil için uygundur. Her gün ulaşılması gereken eşya sandığa konduğunda kapağı sürekli kaldırmak pratik olmaz.

Sandığın içine her şey konmaz. Tam kurumamış tekstil, hava almayan poşete sarılmış yıkanmamış çamaşır ve rutubet çeken kağıt kutular kapalı hacimde koku ve nem sorunu üretir. Sandık, kuru ve seyrek kullanılan eşya için tasarlanmıştır.

Kapalı hacmin bir bedeli de vardır. Yatak altında hava dolaşımı olmayan bir yüzeye oturduğu için nem yatak ile baza arasında birikebilir. Havalandırma delikli gövdeler bu riski azaltır. Sandığın mevsim geçişlerinde boşaltılıp bir süre açık bırakılması ve yatağın alt üst çevrilerek kullanılması da işe yarar. Kapağı taşıyan amortisörler zamanla güç kaybeder, kapak kendiliğinden aşağı düşme eğilimi göstermeye başladığında amortisörün değişmesi gerekir.

Yatak ölçüsü ile karyola iç ölçüsü nasıl eşleşir

Karyolada satın alınan ölçü iç ölçüdür ve yatak ölçüsüne eşittir. 160x200 karyola 160x200 yatağı alır. Ürün sayfasında görülen dış ölçü ise çerçeve kalınlığı eklendiği için daha büyüktür. Yan kenar kalınlığına bağlı olarak dış genişlik genellikle 10 ile 20 cm, dış uzunluk ise başlık ve ayak ucu panelinin kalınlığına göre 8 ile 20 cm artar. Odaya sığdırma hesabı iç ölçüyle değil bu dış ölçüyle yapılır.

Bazada durum daha basittir çünkü yatak bazanın üstüne oturur, içine girmez. Baza ölçüsü ile yatak ölçüsü birebir aynıdır: 150x200 baza 150x200 yatak ister. Ek bir dış ölçü payı hesaplamak gerekmez, yalnızca başlık kalınlığı kadar duvardan uzaklaşılır.

Yatağın kendi yüksekliği iki sistemde de ölçüye dahil değildir ama oturma seviyesini belirler. Yaylı bir yatak çoğunlukla 20 ile 30 cm yükseklik ekler. Baza yüksekliği de üzerine bindiğinde yatağın üst yüzeyi zeminden 55 ile 70 cm arasına çıkabilir. Karyolalı kurulumda ise taban zemine daha yakın kaldığı için bu değer genellikle aşağıda kalır. Yataktan kalkmakta zorlanan bir kullanıcı için yükseklik farkı doğrudan konfor meselesidir.

Tek ve çift kişilik standart yatak ölçüleri

Türkiye'de üretilen baza ve karyolalar aşağıdaki standart ölçülere göre hazırlanır. Tek kişilik karyola ve baza ölçüleri 90x190 ile 120x200 arasında yoğunlaşır, çift kişilik karyola tarafında ise 150x200 en yaygın seçimdir. Tablodaki hacim değerleri sandıklı baza için 27 cm sandık derinliği ve her kenarda 5 cm çerçeve payı varsayılarak hesaplanmıştır, gerçek değer model detayına göre değişir.

150x200 ile 160x200 arasındaki tercih genellikle oda genişliğinde çözülür ve burada bazalı ile karyolalı kurulum farklı sonuç verir. 300 cm genişliğindeki bir odada 160x200 karyolanın dış genişliği çerçeveyle birlikte 175 cm civarına çıkar, geriye kalan 125 cm iki yana bölündüğünde her tarafta yaklaşık 62 cm geçiş payı kalır. Aynı odada 160x200 baza yalnızca 160 cm yer kapladığı için her iki yanda 70 cm boşluk kalır. Aynı yatak ölçüsünde baza, karyoladan yaklaşık 15 cm daha az taban genişliği ister. 180x200 tercih edildiğinde ise karyolalı kurulumda pay her yanda 52 cm seviyesine düşer ve 60 cm eşiğinin altında kalır.

Boy tarafındaki 190 ve 200 cm ayrımı sipariş hatalarının en sık kaynağıdır. 140x190 ile 140x200 aynı yatağı almaz. Boy farkı 10 cm olduğunda yatak ya çerçeveye girmez ya da ayak ucunda düzeltilemeyen bir boşluk kalır. İki tek kişilik bazayı yan yana kullanarak 180 cm genişlik elde etmek mümkündür fakat ortada bir birleşim çizgisi oluşur, bu çözüm tek parça çift kişilik yatakla aynı yüzeyi vermez.

Oda ölçüsüne göre bırakılması gereken paylar

Yatak dış ölçüsünün odaya sığması tek başına yeterli değildir. Rahat bir dolaşım için şu paylar hesaba katılır:

• Yatağın uzun kenarı ile duvar veya gardırop arasında en az 60 cm geçiş payı. Çift kişilik kullanımda bu pay her iki yanda gerekir.
• Gardırop kapağının önünde kapak genişliği kadar açılım payı. Sürgülü kapaklı modellerde bu ihtiyaç ortadan kalkar.
• Sandıklı bazada kapak ayak ucundan kalkarken yatak başucu tarafına doğru neredeyse dik konuma gelir. Başlığın üzerindeki duvarda raf, tablo ya da sarkıt aydınlatma varsa kapak tam açılmaz.
• Yandan açılır bazalarda kapağın kalktığı kenar duvara dayanmamalıdır. Bu modeller odanın ortasına konumlanan yataklarda daha rahat çalışır.

Hangi durumda bazalı hangi durumda karyolalı seçilir

Bazalı kurulum şu koşullarda daha doğru bir tercihtir:

• Evde depo, kiler ya da çatı arası gibi ek bir saklama alanı yoksa.
• Gardırop hacmi mevsimlik tekstili almaya yetmiyorsa.
• Oda küçükse ve ayrıca bir sandık veya dolap koyacak zemin kalmıyorsa.
• Yataktan kalkarken daha yüksek bir oturma seviyesi isteniyorsa.
• Zeminden gelen soğuk ve hava akımı rahatsızlık veriyorsa.

Karyolalı kurulum ise şu durumlarda öne çıkar:

• Oda nemliyse ya da yatağın alttan sürekli havalanması öncelikliyse.
• Robot süpürge kullanılıyorsa ve yatak altının makineyle temizlenmesi isteniyorsa.
• Sık ev değiştiriliyorsa. Sökülüp takılabilen çerçeve, tek parça bazaya göre kolay taşınır ve dar merdivenlerden geçer.
• Yatak ayrıca seçilecekse ve model üzerinde tam serbestlik isteniyorsa.
• Odanın görünümünü başlık yüksekliği ve çerçeve tasarımı belirleyecekse.

Karyolanın açık altı da bakım ister. Süpürülmediğinde toz birikir ve lata sistemli tabanlarda lata aralığı yatağın desteklenme kalitesini belirler. Aralık genişledikçe yatak orta bölgeden çökme eğilimi gösterir. Bu tercihte başlık yüksekliği, ayak tipi ve lata düzeni gibi ayrıntılar sonucu değiştirdiği için farklı karyola modelleri arasında karşılaştırma yapmak işe yarar. Gardırop, şifonyer ve komodinle birlikte satılan yatak odası takımları içinde aynı serinin hem bazalı hem karyolalı seçeneği sunuluyorsa seri değiştirmeden yalnızca yatak bölümünü değiştirmek mümkün olur.

Sipariş öncesinde netleştirilecek noktalar

1. Yatak takıma dahil mi? Bazalı takımlarda baza ve başlık takımın parçasıdır, yatağın ayrıca seçilip seçilmeyeceği ürün açıklamasında belirtilir. Aynı soru karyolalı takımlar için de geçerlidir.
2. Baza sandıklı mı yoksa düz mü? İkisi dışarıdan aynı görünür, tek fark kapağın açılıp açılmamasıdır.
3. Kapak hangi yönden açılıyor? Ayak ucundan açılan modeller odanın ortasına, yandan açılanlar tek tarafı serbest kurulumlara uyar.
4. Yatak ölçüsü hem baza hem karyola için birebir aynı mı yazıldı? Boy tarafındaki 10 cm sapma sonradan düzeltilemez.
5. Oda kapısı, koridor ve merdiven ölçüsü tek parça bazanın geçmesine izin veriyor mu? Karyolada parçalar ayrı taşınır, bazada gövde bütün halinde girer.